در خصوص شعر حمید سبزواری

گل کردن سرودهای انقلابی . مندرج در نشریه تخصصی مهر . شماره 255. تیرماه 1395

پیوند احساسی اثر هنری با مخاطب ، یکی از کوتاه ترین راه های توفیق هنرمند است . در این نوع پیوند ، هنرمند خواسته یا ناخواسته مسیری را طی می کند که در آن شبیه یا بدیل احساسات برجسته شده در اثر ، از چشم انداز مخاطب نیز تماشایی است . این احساسات گاه فردی اند و گاه از ماهیت جمعی برخوردارند . حالت اخیر باززنده ساز حس تعلق و انسجام اجتماعی است . هنر ملتزم همواره گوشه چشمی به این زاویه دید دارد و با استفاده از کارکردهای روانشناختی ، اجتماعی و محیطی ، سعی در بهره برداری هرچه بیشتر از این امکان به نفع ترویج ارزش های مورد نظر دارد .
شعر مرحوم استاد حمید سبزواری – خواسته یا ناخواسته – از این امکان بهره مند بود ؛ خواسته ، چون آگاهانه زبان بیان آرمان هایش بود و ناخواسته ، چون در بستری از زمان و مکان قرار داشت که این حرکت را برای او تسهیل می کرد . شکوفایی حمید سبزواری و گل کردن سرودهای انقلابی او بی شک مناسبت عمیقی با گفتمان انقلابی جامعه داشت و انطباق و همراهی شعر و سوژه های او با واقعیات اجتماعی و رویدادهای روز ، زمینه مساعدی از همراهی و همذات پنداری مردم و مخاطبینی را فراهم می کرد که تجربه ها و خاطراتی نزدیک و مشابه با تجربه ها و خاطرات او را داشتند ؛ یعنی رشته ای از وابستگی های احساسی مشترک میان سروده های سبزواری و مردم وجود داشت که سازنده حال مشترکی بین شاعر و مخاطبینش بود .
بهره گیری توانمندانه حمید سبزواری از جنبه موسیقایی واژگان وقوالب شعری و طنطنه لحن حماسی منبعث از زبان خراسانی ، اشعار او را به طرز چشمگیری با فضای مبارزاتی دوران های انقلاب و جنگ و مقاومت منطبق می کرد و به این ترتیب ضریب توفیق سروده های او را از طریق اجراهای خاطره انگیز و موفق در بین مردمی که در مواجهه مستقیم با این وقایع بودند ، بیشتر می کرد .
سبزواری شاعری محتواگرا بود و همین تاکید بیش از حد او بر محتوا و تمرکز بر وقایع و رخدادهای واقعی جامعه ،غالبا اشعارش را از خیال انگیزی دور و به مرزهای شعار نزدیک می کرد . این توصیف البته کاهنده ارزش کار او و تعبیری تقلیل گرا نیست ؛ چرا که مرحوم سبزواری در نوع کاری خود استادی تمام عیار بود و در پیوستاری از شعر و شعار ، آن چه نوشت با خاطره جمعی نسل هایی از ایرانیان ، پیوندی ناگسستنی دارد .

#شراره_کامرانی @shararehkamrani

شراره کامرانی ...